Sądowe ustalenie obowiązku alimentacyjnego jest niezbędne w sytuacji, gdy jedno z rodziców uchyla się od ciążącego na nim obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania dziecka, które nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie. Postępowanie sądowe dotyczące alimentów, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego i zbadania sytuacji dziecka, jest jednak na ogół długotrwałe i trwa kilkanaście miesięcy, a zdarza się, że i kilka lat. W trakcie jego trwania dziecko ma jednak potrzeby, które wymagają zaspokojenia, co często jest przedmiotem obaw strony występującej o alimenty dla małoletniego. Naprzeciw temu problemowi wychodzi instytucja tzw. zabezpieczenia roszczenia alimentacyjnego, uregulowana w art. 753 k.p.c. Dzięki udzieleniu przez sąd zabezpieczenia pozwany rodzic może zostać obciążony obowiązkiem płacenia alimentów na rzecz dziecka – jednorazowo lub w ratach – przez czas trwania procesu.
Wniosek o zabezpieczenie roszczenia alimentacyjnego może być złożony zarówno w pozwie, jak i w osobnym piśmie procesowym lub ustnie do protokołu rozprawy. Można go złożyć również przez wniesieniem pozwu o alimenty.Wniosek taki podlega rozpoznaniu przez sąd niezwłocznie. Do wydania przez sąd postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia nie jest konieczne udowodnienie, iż jego brak uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie, a wystarczy uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Postanowieniu takiemu sąd nadaje klauzulę wykonalności z urzędu, co usprawnia wykonanie orzeczenia.
Strona dochodząca alimentów na dziecko ma zatem możliwość uzyskania ochrony finansowej na czas trwania procesu, dzięki czemu przez ten czas nie będzie zmuszona do samodzielnego ponoszenia kosztów utrzymania dziecka.
Warto pamiętać, że istnieje również możliwość zabezpieczenia roszczeń alimentacyjnych nienarodzonego dziecka.